Araç sahibi ve sürücüsü herkesin bildiği/bilmesi gerektiği gibi; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca çıkan bir genelgeye göre, yalnız maddi hasara yol açan trafik kazalarında, tarafların kazanın oluş şeklinin kendilerince doldurulacak tutanak ile tespitinde anlaşmaları halinde karşılıklı imzalamak suretiyle tutanak tutabilecekler.

Bu konu ile ilgili genelge (yayın tarihi 28.12.2007 Sayı:2007/27) 01.04.2008 tarihinde yürürlüğe girecek.

Bu genelge kapsamında ilgili kurumlar gerekli altyapıyı 01.04.2008 tarihine kadar hazırlayacaklar. Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği ve Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi TRAMER’in bu tarihe kadar gerekli hazırlıkları tamamlamak için çok çalıştığı anlaşılıyor.

Fakat bu genelgenin uygulanması sırasında yurdum insanının sıkıntılar yaşayacağı/yaşatacak olması beni endişelendiriyor. Bir kaza olduğunda taraflar medenice anlaşacaklar, tutanak tutacaklar, hak sahipleri karşı tarafın Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) poliçesini veya kendi araçlarının kasko sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketine doldurdukları tutanak ve varsa fotoğraflar ile başvuracaklar. Acaba kaç kazada dövüş, kavga, gürültü olmadan trafik zabıtası çağrıldığını gördünüz?

Maalesef her gün istenmeyen olayların yaşandığını haberlerden görüyoruz. Daha yeni yaşanan şu olayı unutmak imkânsız:
” Yalova'da bir polis memuru ile mimar arasında park etme yüzünden çıkan ve tarafların birbirine ateş etmesiyle silahlı kavgaya dönüştüğü öğrenilen olay, ölümle sonuçlandı.

Alınan bilgiye göre, Bursa'nın Kestel İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şubesinde görev yaptığı ve yıllık izinde olduğu öğrenilen 12 yıllık polis memuru Gökmen E. (32), Yalova'ya annesini ziyarete gitti.

İddiaya göre, Gökmen E, otomobilini Fatih Caddesinde park ettiği sırada, aynı yere aracını park etmeye çalıştığı ve korna çaldığı öne sürülen mimar Hüseyin Turgut ile tartıştı.

Tartışmanın kavgaya dönüşmesi üzerine taraflar birbirlerine tabancayla ateş etti. Yalova'da müteahhitlik ve otopark işletmeciliği de yaptığı bildirilen Hüseyin Turgut, Gökmen E'nin silahından çıkan kurşunların başına ve ayağına isabet etmesi sonucu ağır yaralandı.

Ambulansla Yalova Devlet Hastanesine kaldırılan Turgut, tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Gökmen E. gözaltına alındı(27.01.2008 tarihli gazeteler).”

Acı olayın en hazin yönü kişilerin biri polis memuru, diğerinin mimar olması!

Ana yol-tali yol, geçiş hakkı, geçiş üstünlüğü, durma, duraklama v.b. ifadeleri tanımlayamayan, en ufak bir anlaşmazlıkta eline levye alıp “yol benim!” şeklinde haklı çıkmaya çalışan, menfaati için en yakınlarını çekinmeden kıran, olay yeri ve anının taslağını çizme yeteneğinden yoksun olması muhtemel sürücülerden, beklenen fayda sağlanabilecek mi acaba?

Bir de bu genelgede çok mantıklı olmayan kusur değerlendirme oranları verilmiş! 17 nci maddede,”TRAMER bünyesinde oluşturulan ilgili Tutanak Değerlendirme Komisyonuna (Komisyon) TRAMER’ce sunulur. Komisyon, tutanağı ve varsa çekilen fotoğrafları inceleyerek sorumluluk oranlarını %0, %50 ve %100 oranları çerçevesinde kesin olarak belirler. Sonuç TRAMER aracılığıyla ilgili şirketlere elektronik ortamda bildirilir. Komisyon çoğunlukla karar verir. Komisyon üyeleri çekimser oy kullanamaz. Oylamada eşitlik olması halinde komisyon başkanının oy kullandığı oran karara esas alınır. Komisyon gelen işleri en çok 3 iş günü içinde sonuçlandırmak zorundadır.” denmektedir. Buradan anlaşıldığı kadarıyla komisyona %0, %50 ve %100 olmak üzere üç seçenek sunulmuş. Kazanın oluş şekli, yol durumu, iklim ve çevre koşulları, ikiden fazla aracın kazaya karışması, çarpma noktaları gibi durumlara göre değerlendirme yapıldığında oranların mutlaka değişeceği, bu üç seçenek ile sınırlamanın doğru olmayacağı görülmektedir.

Biraz da sürücülerimizin aydınlanması bakımından, genelgenin dikkat çeken önemli ayrıntılarından bahsedelim. En önemli hususlardan biri, trafik zabıtasının hangi hallerde tutanak tutacağı?

a. Sürücü belgesiz motorlu araç kullanılıyorsa veya yetersiz sürücü belgesi ile motorlu araç kullanılıyorsa,
b. Sürücüde yaş küçüklüğü varsa,
c. Sürücüde alkol veya akıl sağlığı şüphesi varsa,
d. Kazaya karışan araçlardan birinin veya daha fazlasının kamu kurumlarına ait olması,
e. Kamu kurumlarına ait eşyada zarar meydana gelirse,
f. Trafik Kazasında sadece 3 üncü kişilere ait eşyalara zarar gelirse,
g. Kazaya karışan araçlardan birinin veya birkaçının trafik sigortasının bulunmaması,
h. Trafik kazası ölüm ve/veya bedeni zarar ile sonuçlanmışsa tutanak trafik zabıtasınca tutulacaktır.

Ayrıca tutanak formları kopyalanabilir nitelikte ve en az 2 nüsha olacak şekilde kazaya karışan tarafların tamamı tarafından imzalanması suretiyle, trafik zabıtasınca düzenlenen Trafik Kaza Tespit Tutanağı hükmünde olacaktır.

İkiden fazla motorlu aracın karıştığı trafik kazalarında veya gerek görüldüğünde birden fazla form kullanılabilecek, düzenlenen tutanaklar fotokopi yoluyla çoğaltılabilecektir.

Tutanak ile beraber araçlar kaza yerinden kaldırılmadan mümkünse araçların fotoğrafları çekilecektir.

İlgili sigorta şirketi kendisine sorumluluk oranlarının iletilmesinin ve gerekli belgelerin tamamlanmasının ardından sekiz iş günü içinde tazminatı ödeyecektir.

TRAMER, hak sahiplerinin tutanak incelemesi başvurularının hangi aşamada olduğunu internet üzerinden öğrenmelerini sağlayacak altyapıyı kuracaktır.

Tutanak, tutanağın doldurulmasına ilişkin açıklamalar ve örnek tutanaklar poliçe ile beraber sigorta şirketlerince işletenlere ücretsiz olarak verilecektir.

Herkese kazasız günler diler, kuralların anlaşılır, uygulanabilir olmasını umarım. Bu genelge nisan ayında yürürlüğe girmeden eksiklerinin giderilmesini temenni ederim. Unutmayalım ki; trafik hayattır!

Bilal KARABULUT
Trafik Kuralları ve Çevre Bilgisi Öğretmeni
Ankara Adalet Komisyonu trafik kazaları yeminli bilirkişisi